Akrostişte her harf, belirli bir anlam taşıyan başka kelimelerin baş harflerini temsil eder .
Örneğin, "Vedia" isimli akrostiş şiirde her mısranın başındaki harfler sıralandığında ortaya çıkan "Vedia" ismi, anlamlı bir sözcük olarak kabul edilir
Akrostiş şiir yazmanın pratik yollarından biri, şiirin konusuna uygun kavram haritası çıkarmaktır. Bu süreçte, işlenecek konuya bağlı kavramlar listelenir, bu kavramların alt kavramları belirlenir ve kavramlar arasında bir birliktelik yaratılır
Akrostişe, dizelerin ilk harflerinin yukarıdan aşağıya doğru sıralandığında anlamlı bir sözcük meydana getirmesi nedeniyle akrostiş denir. Eski Yunan ve Latin dillerinde "akro-" ön eki "uç taraf" veya "sivri taraf" anlamına gelir. Divan edebiyatında akrostişe "muvaşşah" veya "istihrac" adı verilir.
Akrostişin diğer adları şunlardır: Muvaşşah; İstihrac; Uçlama; Abecedarius.
Akrostiş şiir örneği olarak aşağıdaki şiirler verilebilir: TELEVİZYON şiiri: >Tüpten gelen görüntü Ekranda belirir birden Londra’dan Sidney’e Erişir biranda haberler Ve sinyaller artık İnternetten geliyor Zaplama derdi olmadan Yörüngede uydular, Onbin kanaldan, Çanaklara Neler geliyor neler. >Yukarıdan aşağı doğru okunduğunda "TELEVİZYON" kelimesi ortaya çıkar. Vedia şiiri (Cahit Sıtkı Tarancı): >Var olan bir sen, bir ben, bir de bu bahar Elden ne gelir ki? Güzelsin, gençliğin var. Dünyada aşkımız ölüm gibi mukaddes. İnan ki bir daha geri gelmez bu günler, Âlemde bu andır bize dost esen rüzgâr. >Yukarıdan aşağı doğru okunduğunda "Vedia" ismi ortaya çıkar. İsmet İnönü şiiri (Necip Fazıl Kısakürek): >İhtilal acentası... Solun tam da ortası. Moskof 'un oltası.. Eli, zulüm muştası. Tek ümidi, cuntası. >Diğer örnekler için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir: gunesintamicinde.com; milliyet.com.tr; hurriyet.com.tr.
Akrostiş, bir şiirde dizelerin ilk harflerinin yukarıdan aşağıya doğru sıralandığında anlamlı bir sözcük meydana getirmesidir. Akrostiş kelimesinin diğer anlamları: Divan edebiyatında "akrostişe muvaşşah veya istihrac" denir. Eski Yunan ve Latin edebiyatında "üç dize" anlamına gelir.
Akrostişin amacı, dizelerin ilk harflerinin yukarıdan aşağıya doğru sıralandığında anlamlı bir sözcük veya sözcük öbeği oluşturmaktır. Akrostiş, özellikle şiir, yazı veya özel mesajlarda kullanılarak yenilikçi bir anlam katma amacı taşır.
Akrostiş şiirde en çok hangi harfin kullanıldığına dair bir bilgi bulunamamıştır. Ancak, akrostiş şiirle ilgili şu bilgiler değerlendirilebilir: Akrostiş şiir, her dizesinin veya her kıtasının baş harflerinin bir araya geldiğinde anlamlı bir kelime, isim ya da cümle oluşturduğu özel bir şiir türüdür. Akrostiş şiir yazılırken, seçilen kelimenin her harfi için bir dize oluşturulmalıdır ve her dize mutlaka kelimenin sırasındaki harfle başlamalıdır. Akrostiş şiirlerde kafiye önemli olsa da zorunlu değildir. Akrostiş şiirlerde anlam bütünlüğü önemlidir; her dize, şiirin genel temasıyla uyumlu olmalıdır.
Akrostiş kelimesinin doğru yazılışı, TDK'ya göre "akrostiş" şeklindedir. Akrostiş şiir yazmak için şu adımlar izlenebilir: Kelimenin belirlenmesi. Kavramların listelenmesi. Alt kavramların belirlenmesi. Kavramların birleştirilmesi. Ayrıca, ilk kez akrostiş şiir yazılırken Türkçe sözlük kullanmak faydalı olabilir.
SON YAZILAR
