Adil yargılanma hakkı ihlali hangi hallerde Anayasa Mahkemesine başvurulur?

Adil yargılanma hakkı ihlali hangi hallerde Anayasa Mahkemesine başvurulur?

Anayasa Mahkemesine adil yargılanma hakkı ihlali iddiasıyla başvurulabilecek durumlar :

• Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklar
• Suç isnatları

Başvuru şartları :

• Güncel ve kişisel bir hakkın doğrudan etkilenmiş olması
• İhlalin, başvurucuya ait bir işlem, eylem veya ihmalle bağlantılı olması
• Kamu tüzel kişilerinin başvuruda bulunamaması
• Özel hukuk tüzel kişilerinin, yalnızca kendi tüzel kişiliklerine ait hakların ihlal edildiğini ileri sürebilmesi
• Yabancıların, yalnızca herkese tanınmış haklar yönünden başvuruda bulunabilmesi

Başvuru süreci :

• Başvuru yolları tüketildikten sonra 30 gün içinde yapılmalıdır
• Başvurular resmî dil olan Türkçe ile ve Anayasa Mahkemesi tarafından hazırlanmış bireysel başvuru formu kullanılarak yapılmalıdır

Başvuru kapsamı dışında kalan durumlar :

• Yasama işlemleri
• Düzenleyici idari işlemler
• Anayasa Mahkemesi kararlarıyla Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler

Anayasa Mahkemesi kabul edilemezlik sebepleri nelerdir?

Anayasa Mahkemesi'nin kabul edilemezlik sebepleri şunlardır: Açıkça dayanaktan yoksunluk. Başvuru yollarının tüketilmemesi. Sürede başvuru yapmama. Başvuru hakkının kötüye kullanılması. Mükerrer başvuru. AYM’nin yetkisine ilişkin sebepler. Ayrıca, 6216 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 2. fıkrasına göre, anayasal ve kişisel önemden yoksunluk da kabul edilemezlik sebebi olarak değerlendirilmektedir. Kişi, zaman, konu ve yer bakımından yetkisizlik de Anayasa Mahkemesi'nin kabul edilemezlik sebepleri arasındadır.

Adil yargılanma hakkı nedir?

Adil yargılanma hakkı, bireylerin eşit ve hukuka uygun bir şekilde yargılanma güvencesi altına alan temel bir insan hakkıdır. Adil yargılanma hakkının bazı unsurları: Bağımsız ve tarafsız mahkeme. Aleni yargılama. Makul sürede yargılama. Hakkı savunma. Masumiyet karinesi. Eşitlik ilkesi.

Anayasa Mahkemesinin adil yargılanmaya ilişkin kararları nelerdir?

Anayasa Mahkemesinin adil yargılanmaya ilişkin bazı kararları şunlardır: 16 Mayıs 2025 tarihli karar. 11 Haziran 2024 tarihli "Yılmaz Korkmaz Başvurusu" kararı. Anayasa Mahkemesinin adil yargılanma hakkına ilişkin diğer kararlarına şu sitelerden ulaşılabilir: anayasa.gov.tr; dergipark.org.tr; academia.edu.

Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru bölge idare mahkemesini bağlar mı?

Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru, bölge idare mahkemesini bağlamaz. Anayasa Mahkemesi kararları, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Ancak, bölge idare mahkemeleri, kendi yetki alanlarına giren davalarda Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru kararlarını dikkate alabilir, ancak bu kararlar bölge idare mahkemeleri için doğrudan bağlayıcı değildir. Özetle: - Anayasa Mahkemesi kararları: Genel bağlayıcılığa sahiptir ve tüm yargı organlarını bağlar. - Bölge idare mahkemeleri: Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru kararlarını doğrudan bağlayıcı olarak değil, kendi yetki alanlarındaki davalarda dikkate alabilir.

Anayasa Mahkemesi hak ihlali kararı verirse ne olur?

Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararı vermesi durumunda, ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği tespit edilir. Bazı özel sonuçlar: Yeniden yargılama: Tespit edilen hak ihlali bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için dosya ilgili mahkemeye gönderilir. İlke ve esasların dikkate alınması: Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararlarında tespit edilen ilke ve esaslar, tüm idari ve yargı mercileri tarafından dikkate alınmalıdır. Hak ihlali kararlarının objektif etkisi, aynı konudaki benzer ihlallerin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasıdır.

Anayasa Mahkemesi uzun yargılama süresi için ne yapar?

Anayasa Mahkemesi (AYM), uzun yargılama süresi nedeniyle yapılan başvurularda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilip edilmediğini değerlendirir. AYM'nin bu tür başvurularda göz önünde bulundurduğu kriterler şunlardır: Davanın karmaşıklığı. Yargılamanın kaç dereceli olduğu. Tarafların ve ilgili makamların tutumu. Uzun yargılama nedeniyle tazminat talep etmek için AYM'ye bireysel başvuru yapılabilir. AYM tarafından verilen karar tebliğ olduktan sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı'na başvuru yapılmalıdır.

Anayasa Mahkemesi makul sürede yargılanma hakkı ihlali tazminatı nasıl hesaplanır?

Anayasa Mahkemesi'nde (AYM) makul sürede yargılanma hakkı ihlali tazminatı, her dosyanın kendi koşulları dikkate alınarak Yüksek Mahkeme tarafından belirlenir. Tazminat miktarını etkileyen bazı kriterler şunlardır: davanın karmaşıklığı; yargılamanın kaç dereceli olduğu; tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu; başvurucunun davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği. Örneğin, 2023 yılında verilen bir kararda 3-4 yıl arasında süren bir yargılama için 14 bin TL manevi tazminata hükmedilmiştir. AYM’ye bireysel başvuru, tazminat alabilmenin ön koşuludur.