5 yıllık hak düşürücü süre nasıl hesaplanır?

5 yıllık hak düşürücü süre nasıl hesaplanır?

5 yıllık hak düşürücü süre , işçinin işten ayrıldığı yılın son gününden itibaren işlemeye başlar

Hesaplama örneği : Ekim 1999'da işten ayrılan bir işçi için hak düşürücü süre, 31 Aralık 1999'da başlar

Önemli noktalar :

• İşe giriş bildirgesi verilmişse : Hak düşürücü süre uygulanmaz; işçi, her zaman hizmet tespit davası açabilir
• Sigortasız dönem : Sadece işe giriş bildirgesi hiç verilmemiş ve herhangi bir kaydı olmayan çalışanlar için 5 yıllık hak düşürücü süre geçerlidir

5 yıllık hak düşürücü süreyi kim başlatır?

5 yıllık hak düşürücü süreyi mahkeme başlatır. Bu süre, mahkemeler tarafından re’sen (kendiliğinden) dikkate alınır ve hâkim, taraflar ileri sürmese bile bu sürenin dolup dolmadığını incelemek zorundadır. Örneğin, hizmet tespit davalarında 5 yıllık hak düşürücü süre, işçinin işten ayrıldığı yılın son gününden itibaren işlemeye başlar. Ayrıca, zamanaşımı def’i niteliğinde olup borçlu tarafından ileri sürülmesi gerekirken, hak düşürücü süre mahkemece re’sen dikkate alınır.

Mirasta 5 yıllık hak düşürücü süre ne zaman başlar?

Mirasta 5 yıllık hak düşürücü süre, tenkis davaları için, mirasçıların saklı paylarının ihlal edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren başlar. Her halükarda, vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ise mirasın açılması tarihinden itibaren 5 yıl geçmekle bu hak düşer. Önemli bir nokta: Hak düşürücü süreler, mahkemeler tarafından re’sen dikkate alınır ve bu sürelerin dolması durumunda dava usulden reddedilir.

10 yıllık hak düşürücü süre ne zaman başlar?

10 yıllık hak düşürücü süre, genellikle hakkın sahibinin hakkını kullanabileceğini öğrendiği veya öğrenebileceği tarihten itibaren işlemeye başlar. Örneğin, iş hukukunda işçinin kıdem tazminatı alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabiyken, işe iade davası açma süresi 30 gündür ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Bazı durumlarda ise hak düşürücü süre, hukuki durumun türüne göre farklı tarihlerde başlayabilir: Kadastro tespitinden sonra, kadastro tespitinden önceki bir sebebe dayanılarak dava açılması için 10 yıllık hak düşürücü süre, kadastro tespit tutanağının tanzim tarihinden itibaren işlemeye başlar. 3402 Sayılı Kanun'un 12/3. maddesine göre, kadastro tutanaklarının kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz edilemez ve dava açılamaz. Doğru hesaplama için hukuki danışmanlık almak en doğrusudur.

Hak düşürücü süre içerisinde dava açılmamışsa ne olur?

Hak düşürücü süre içerisinde dava açılmamışsa, ilgili hak tamamen sona erer ve geri alınamaz. Hak düşürücü sürenin dolması durumunda: Dava hakkı usulden reddedilir. Talep hakları da ortadan kalkar; bu, fer'i (ikincil) hakları da etkiler. Örneğin, işe iade davası için öngörülen 30 günlük sürenin geçirilmesi halinde, işçi işe iadesini ve buna bağlı tazminat haklarını talep edemez. Ayrıca, hak düşürücü süre geçtikten sonra yapılan başka işlemler de hukuken geçersiz olur.

İdari yargıda süreler hak düşürücü mü?

Evet, idari yargıda süreler hak düşürücüdür. Bu, kanunda öngörülen süre içinde kullanılmayan hakkın, süre geçtikten sonra kullanılamayacağı ve dava açma hakkının sona ereceği anlamına gelir. Ancak, doğal afet veya ağır hastalık gibi mücbir sebepler gibi çok istisnai hallerde kanun veya yargı içtihadı biraz esneklik tanıyabilir.

Hak düşürücü süreden bahsedilemez ne demek?

"Hak düşürücü süreden bahsedilemez" ifadesi, bir hakkın kullanılması için tanınan sürenin dolması durumunda o hakkın tamamen ortadan kalkacağını ifade eder. Bu durumda, hak sahibi hakkını iddia edemez ve hukuki güvenliği sağlamak için bu tür süreler içinde gerekli adımları atmak önem taşır.

Zaman asımı ve hak düşürücü süre arasındaki fark nedir?

Zamanaşımı ve hak düşürücü süre arasındaki temel farklar şunlardır: Hakkın Durumu: Zamanaşımında, hakkın özü ortadan kalkmaz, sadece dava edilebilirlik ortadan kalkar. Hak düşürücü sürede ise, belirli bir sürenin sonunda hak tamamen ortadan kalkar. İleri Sürülme Zamanı: Zamanaşımı, borçlu tarafından ileri sürülürse dikkate alınır; hakim re’sen (kendiliğinden) dikkate almaz. Hak düşürücü süre ise, her aşamada ileri sürülebilir ve hakim tarafından re’sen dikkate alınır. Süre Durması ve Kesilmesi: Zamanaşımı süresi, belirli durumlarda durabilir veya kesilebilir. Hak düşürücü sürede ise, durma veya kesilme mümkün değildir.