Ademi merkeziyetçilik nedir?

Ademi merkeziyetçilik nedir?

Ademimerkeziyetçilik , devlet merkezinin gücünü azaltarak yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılmasını savunan siyasi görüştür

Bu anlayışa göre, yerel yönetimler kendilerini daha iyi yönetebilir. Ademimerkeziyetçilik, liberal ideolojinin savunduğu görüşlerden biridir

Ademimerkeziyetçilik, idari ve siyasi olarak ikiye ayrılır:

• İdari ademimerkeziyetçilik , yerel düzeydeki kamusal işlerin siyasi merkezin yetki alanı dışına çıkarılmasını ifade eder
• Siyasi ademimerkeziyetçilik , ülke düzeyinde yürütülmesi gereken işlerin yerel iktidar oluşumları tarafından üstlenilmesini içerir

Federal devletlerde siyasi ademimerkeziyet esastır, idari ademimerkeziyet onun tamamlayıcısıdır. Üniter devletlerde ise sadece idari ademimerkeziyet söz konusu olabilir

Merkezci ve merkeziyetçi yönetim nedir?

Merkezci yönetim ve merkeziyetçi yönetim kavramları farklı anlamlara sahiptir: Merkezci yönetim: Toplumsal eşitliğin yanı sıra belirli bir sosyal hiyerarşinin kabul edilmesini veya desteklenmesini içeren siyasi bir bakış açısı veya duruş olarak tanımlanır. Merkeziyetçi yönetim: Kamu hizmetlerinde birlik ve bütünlüğü sağlamak amacıyla, karar ve faaliyetlerin merkezi hükümet ve onun hiyerarşisine bağlı örgütlerce gerçekleştirilmesi sistemidir. Merkeziyetçi yönetim, "siyasi" ve "idari" olmak üzere ikiye ayrılır: Siyasi merkezden yönetim: Tek bir yasama ve yürütme organını, dolayısıyla tek bir siyasi otoritenin varlığını ifade eder. İdari merkezden yönetim: Kamu hizmetlerine ilişkin karar ve politikaların merkeze bağlı birim ve organlarca yerine getirilmesidir.

Merkeziyetçilik ve merkezcilik aynı şey mi?

Hayır, merkeziyetçilik ve merkezcilik aynı şey değildir. Merkeziyetçilik, otoritenin ve işin tek bir merkezde toplanmasını hedefleyen görüştür. Merkezcilik ise, toplumsal eşitliğin yanı sıra belirli bir sosyal hiyerarşinin kabul edilmesini veya desteklenmesini içeren siyasi bir bakış açısı veya duruştur. Ayrıca, "merkeziyetçilik" ve "merkezcilik" farklı bağlamlarda da kullanılabilir. Örneğin, merkeziyetçilik bir siyasi sistemin örgütlenme şeklini ifade ederken, merkezcilik bir siyasi ideoloji veya duruşu tanımlar.

Desentralizasyon ve adem-i merkeziyetçilik aynı şey mi?

Evet, desentralizasyon ve adem-i merkeziyetçilik aynı şeyi ifade eder. Bu terim, yönetim gücünün belli bir merkezde toplanmamasını ve alt düzeylere aktarılmasını anlatır.

Türkiye'de ademi merkeziyetçiliği kim savundu?

Türkiye'de ademi merkeziyetçiliği savunanlar arasında Prens Sabahaddin ve Teşebbüs-i Şahsi ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti üyeleri bulunmaktadır. Prens Sabahaddin, 1876 Kanun-ı Esasi’de belirlenen “tevsii mezuniyet ve tefrik-i vezaif ilkesi” kapsamında ademi merkeziyeti, idari açıdan yetki paylaşımı ve görev ayrımı olarak savunmuştur. Teşebbüs-i Şahsi ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti, yerel yönetimlere geniş yetkiler tanıyan ve II. Meşrutiyet’ten sonra Prens Sabahaddin tarafından Türk yönetim sistemi için teklif edilmiş bir dernektir. Ayrıca, 1920-1923 yılları arasındaki Birinci Büyük Millet Meclisi'nde mebuslar, “ademi merkeziyetçi” bir yaklaşım ekseninde, siyasal ve toplumsal ihtiyaçları karşılayacak düşünce ve tutum içinde bulunmuşlardır.

Merkeziyetçilik ve yerinden yönetimin dezavantajları nelerdir?

Merkeziyetçiliğin Dezavantajları: Gecikmeler: Merkezden alınan kararların taşraya iletilmesi ve uygulanması zaman alabilir. Kaynak İsrafı: Birbirini takip eden işlemler kaynak israfına yol açabilir. Yetersiz İnisiyatif: Görevlilere fazla inisiyatif tanınmaz, bu da memurları isteksiz yapabilir. Merkezi Yük: Merkezi hükümet, taşradaki gereksiz işlerle meşgul olabilir. Demokratik Olmayan Yapı: Merkeziyetçilik, demokratik kurallara uygun değildir. Yerinden Yönetimin Dezavantajları: Güç Paylaşımı: Çoğunluk yönetiminde iktidar konsantrasyonu, uzlaşma yönetiminde ise güç paylaşımı söz konusudur. Yerel İhtiyaçların Göz Ardı Edilmesi: Merkezi yönetim, yerel ihtiyaçları ve farklılıkları göz ardı edebilir. Bürokrasi: Yerel yönetimlerin aldığı kararlar, merkezi yönetimin "idari vesayet" denetimi altında olabilir.

Merkezcilik nedir?

Merkezcilik, toplumsal eşitliğin yanı sıra belirli bir sosyal hiyerarşinin kabul edilmesini veya desteklenmesini içeren siyasi bir bakış açısı veya duruştur. Merkezcilik, önemli ölçüde sağ veya sol yanlısı politika değişikliklerine karşı çıkar. Merkezci siyasetçiler, geleneksel olarak sağ kanat bir pozisyon olan mali muhafazakarlığı destekleyebilirken, aynı zamanda geleneksel olarak sol kanat bir pozisyon olan sosyal liberalizmi de destekleyebilirler. Merkezcilik, farklı ülkeler ve siyasi sistemler arasında değişiklik gösterir. Merkezcilik tanımı siyasi bağlama bağlı olarak önemli ölçüde değişebilir. Merkezcilik, 19. ve 20. yüzyıllarda liberal demokrasinin yükselişiyle ilişkilendirilir. Merkezcilik kelimesinin diğer anlamı ise merkeziyetçiliktir.

Örgüt kültüründe merkeziyetçilik nedir?

Örgüt kültüründe merkeziyetçilik, siyasal iktidarın ve idarenin bütünlüğü temelinde işleyen ve kararların yukarıdan aşağıya doğru alındığı bir yapıdır. Demokratik merkeziyetçilik ise eleştiri, tartışma ve eylemde birliği içeren bir örgütlenme ilkesidir. Merkeziyetçilik, örgütlerde bürokratik bir yapıya yol açabilir.